Szczątki kapitana Zdzisława Brońskiego odnalezione w lubelskiej miejscowości

Instytut Pamięci Narodowej ogłosił, że w lubelskim Nowogrodzie znaleziono ludzkie szczątki ? należą one prawdopodobnie do kapitana Zdzisława Brońskiego, ps. ?Uskok?, zaliczanego w poczet Żołnierzy Wyklętych

O znalezieniu szczątków kolejnego oficera, reprezentującego szeregi Żołnierzy Wyklętych, poinformował na łamach ?Gazety Polskiej Codziennie? prof. Krzysztof Szwagrzyk. Odkrycie poczyniono w miejscowości Nowogród na Lubelszczyźnie ? zespół pracowników Instytutu Pamięci Narodowej od ubiegłego poniedziałku (4 czerwca) badał miejsce, w którym niegdyś ukrywał się kapitan Broński. Inspekcja terenu doprowadziła do odkrycia bunkra: niedużego pomieszczenia o wysokości półtora metra. W pobliżu kryjówki znaleziono zakopane w ziemi ludzkie szczątki: kawałek żuchwy z kilkoma zębami i nieduży fragment kości. Nieopodal leżały też łuski od amunicji oraz kawałek ?koalicyjki? ? paska noszonego na piersi przez oficerów

Zdzisław Broński w czasie II wojny światowej należał do Polskiej Organizacji Zbrojnej ? po tym, jak została scalona z Armią Krajową, ?Uskok? objął dowództwo nad plutonem działającym w I rejonie obwodu AK ?Lubartów?. W 1944 roku oddział Brońskiego został przydzielony do 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. Po wkroczeniu do kraju Armii Czerwonej ?Uskok? rozwiązał swój oddział ? ale wkrótce powrócił do konspiracji, tworząc oddział żołnierzy działających w ramach lubelskiego Zrzeszenia ?Wolność i Niezawisłość?. Podkomendni Brońskiego patrolowali wówczas okolice Lubartowa

W 1947 roku Zdzisław Broński miał okazję, by skorzystać z ogłoszonej amnestii ? ale tego nie zrobił. Zamiast tego kontynuował walkę z przedstawicielami nowej władzy, coraz bardziej radykalizując swoje działania. We wrześniu tamtego roku został mianowany zastępcą majora Henryka Dekutowskiego (ps. ?Zapora?). Ukrywał się już wówczas w bunkrze, wybudowanym pod stodołą stojącą na terenie prywatnego gospodarstwa w ówczesnej miejscowości Dąbrówka ? lokalizacja tego schronienia została wkrótce odkryta przez komunistów. Przyczynił się do tego były współpracownik Brońskiego, Franciszek Kasperek (ps. ?Hardy?), który po 1947 roku zasilił szeregi UB . Pomógł ująć Zygmunta Liberę (ps. ?Babinicz?), zastępcę Brońskiego. Ubecy poddali Liberę torturom i zdobyli od niego kluczowe informacje. W konsekwencji, 21 maja 1949 toku ?Uskok? został osaczony w swojej kryjówce ? przez funkcjonariuszy MO, UB i KBW. Przyczyną jego śmierci był wybuch granatu. Ciało przewieziono do Lublina, gdzie zidentyfikowała je rodzina.

W 2004 roku IPN opublikował pamiętnik, który Broński prowadził, przebywając w bunkrze. Z kolei od maja 2006 roku w miejscu śmierci ?Uskoka? znajduje się upamiętniający go pomnik.